با رسیدن فصل گرما  نیاز به وسیله های خنک کننده بیشتر می شود .به نکته ای که باید توجه کرد این است که آیا این وسیله ها به درستی کار میکنند ؟ 
عیب یابی کولر گازی یکی از اولین اقداماتی است که قبل از سرویس و تعمیر کولر گازی نیاز است که انجام شود.
 در این مطلب قصد داریم به عیب یابی کولرگازی و راه حل عیب های آن رسیدگی کنیم تا شما عزیزان بدون هیچ دغدغه ای به تعمیرات کولرگازی خود بپردازید .
 
نصب کولر گازی یکی از مراحل مهم و حساس می باشد و درحالی که بصورت استاندارد و توسط نصب کننده ماهر انجام نگیرد کولر گازی به شدت آسیب می بیند و مصرف برق آن افزایش می یابد.
کولرهای گازی که بر خلاف کولر های آبی رطوبت محیط را افزایش نمی دهد بویژه در مناطق مرطوب کارایی زیادی پیدا کرده اند.
 
اجزاء اصلی تشکیل دهنده انواع کولر های گازی
کولرهای گازی از دو بخش مکانیکی و الکتریکی تشکیل یافته اند :
الف- بخش اصلی مکانیکی شامل :
1.    کمپرسور
2.     کندانسور ( تقطیر کننده )
3.    اواپراتور ( تبخیر کننده )
4.     ماده مبرد ( گاز خنک )
5.      لوله مویی
ب- بخش اصلی الکتریکی شامل:
1.    الکتروموتور فن به همراه پروانه
2.     برد الکترونیکی
3.     فیوز حرارتی اتوماتیک ( overload )
4.     سنسور دما
5.    خازن
6.      تابلو برق
 
کمپرسور: در واقع قلب یک سیستم تبرید می باشد زیرا عمل آن مکش گاز از اواپراتور و رانش به طرف کندانسور می باشد. در یک سیستم تبرید تراکمی ، کمپرسور با ایجاد اختلاف فشار لازم جریان مبرد را از یک قسمت سیستم به قسمت دیگر برقرار می کند که این فشار در قسمت مکش ضعیف و در قسمت رانش قوی می باشد.کمپرسور های مورد استفاده در کولر های گازی معمولاًدر سه نوع پیستونی، روتاری و اسکرول تولید می شوند.
 
کمپرسور پیستونی: عملکردی مشابه سیلندر و پیستون خودرو داشته که با هر بار رفت و برگشت پیستون مقداری از گاز مبرد موجود در محفظه کمپرسور به داخل سیلندر مکیده شده و تحت تراکم قرار گرفته و با فشار به داخل سیستم هدایت می شود.
کمپرسور های روتاری (دوار): در این نوع کمپرسور ها با گردش ۳۶۰ درجه ای تیغه ها عمل مکش و کمپرس ماده مبرد انجام می گیرد، بدین ترتیب که وقتی گاز از دریچه ورودی وارد کمپرسور می شود ، در اثر چرخش تیغه ها و برخورد پره ها با گاز آن را با فشار به سوی لوله های خروجی هدایت می کند.
کمپرسورهای روتاری نسبت به کمپرسورهای پیستونی مصرف برق کمتری داشته و صدای حاصل از کارکرد آنها نیز کمتر است و در مجموع راندمان بالاتری نسبت به کمپرسورهای پیستونی دارند.
 
کمپرسور های اسکرول: نوع دیگری از کمپرسورهای مورد مصرف در کولر های گازی می باشند که معمولاً در ظرفیت های بالا مورد استفاده قرار می گیرند . مکانیزم داخلی این کمپرسور ها از دو قطعه حلزونی شکل تشکیل شده که یکی ثابت و دیگری متحرک می باشد که حرکت حلزون متحرک باعث فشرده شدن گاز بین این دو شده و فشار لازم را در خروجی ایجاد می نماید. از مهمترین مزایای این کمپرسور ها راندمان بالا – صدای کم و طول عمر زیاد آن می باشد ولیکن قیمت بسیار بالاتری نسبت به سایر کمپرسورها دارند.
 
کندانسور: مجموعه ای از لوله های مسی و صفحات آلومینیومی مشبک  با طراحی خاص می باشد که در بخش خارجی دستگاه (outdoor) قرارگرفته و وظیفه آن جذب گرمای گاز مبرد (در حالت سرمایش) ، یا دفع سرمای آن (در حالت گرمایش) و انتقال به محیط بیرون می باشد.
 
البته برخی تولید کنندگان در تولید لوله های اواپراتور و کندانسور از فلزات دیگری به غیر از مس نیز استفاده می نمایند، ولیکن در حال حاضر استفاده از لوله های مسی مناسب ترین گزینه می باشد.
اواپراتور: مجموعه ای از لوله های مسی و صفحات آلومینیومی مشبک  با طراحی خاص می باشد که در بخش داخلی دستگاه (Indoor) قرار گرفته و محل خنک سازی هوا (در حالت سرمایش) و یا دفع گرما (در حالت گرمایش) میباشد.
به عبارتی هوای درون اتاق با مکیده شدن از قسمت بالای یونیت داخلی وارد محفظه  اواپراتور شده و پس از خنک شدن (در حالت سرمایش) و یا گرم شدن (در حالت گرمایش) از قسمت پایینی آن به سمت اتاق دمیدهمی شود.
ماده مبرد (گاز خنک کننده): ماده مبرد با دریافت گرمای محیط در بخش اواپراتور کولر گازی از حالت مایع تبدیل به گاز شده و در بخش کندانسور با پس دادن گرما مجدداً به حالت مایع تبدیل می شود. نیروی لازم جهت چرخش گاز خنک کننده در سیستم توسط کمپرسور انجام می پذیرد.
گاز خنک کننده مورد استفاده در کولرهای گازی معمولاً R22بوده که در سالهای اخیر به دلیل حفاظت از لایه ازن ، با سایر گازهای سازگار با محیط زیست مانند   R410Aدر حال جایگزین شدن می باشد. 
 
لوله مویی: وظیفه لوله مویی در کولرهای گازی افت فشار مبرد و ایجاد فرصت لازم جهت تبخیر آن در اواپراتور  می باشد.
الکترو موتور فن: وظیفه الکتروموتور چرخش و کنترل سرعت پروانه  فن می باشد که با حرکت دورانی پروانه  دریونیت داخلی (indoor) هوای سرد شده در محفظه اواپراتور به درون اتاق هدایت می شود و در یونیت خارجی (outdoor) گرمای گرفته شده از گاز مبرد توسط لوله های کندانسور، به فضای بیرون پرتاب می گردد. (فن ایندور را فن اواپراتور و فن آوتدور را فن کندانسور نیز می نامند.ضمناً در اکثر کولرهای پنجره ای پروانه فن اواپراتور و کندانسور بر روی یک محور قرار داشته و توسط یک الکتروموتور نیروی چرخش هر دو پروانه تأمین می گردد).
برد الکترونیکی: وظیفه صدور فرمان و کنترل عملکرد بخشهای مختلف دستگاه را به عهده دارد.
فیوز حرارتی اتوماتیک (Overload): وسیله حفاظتی است که کمپرسور را در مقابل نوسانات برق، درجه حرارت بیش از حد و سایر موارد الکتریکی محافظت می کند.
سنسور تنظیم دما: برای کنترل برودت و تنظیم میزان سرمای مورد نیاز محیط مورد استفاده قرارمی گیردکه معمولاً در روی اواپراتور نصب می گردد و فرمان قطع و وصل کمپرسور از این طریق صادر می شود.
خازن: هدف از بکار گیری خازن عمدتاً افزایش گشتاور در زمان راه اندازی کمپرسور است و معمولاً یک خازن نیز برای راه اندازی موتور فن مورد استفاده قرار می گیرد.
تابلو برق: برق مورد نیاز بخشهای الکتریکی را تامین مینماید.
سوالات متداول تعمیرات کولرگازی
    جهت برق کشی ساختمان برای کولرگازی از چه سیمی استفاده کنیم ؟
جواب : برای کولرگازی بهتر است از سیم شماره 12.5 استفده کنیم ، چو کولرهای گازی جریان زیادی میکشند و سیم برقی که برای آنها استفاده میکنید نباید تکه تکه و چسب خورده باشد ، زیرا در محلهای چسب خوردگی سیم برق دچار گرمای شدیدی میشود که بسیار خطرناک است .
علت خنک نکردن کولرگازی
1:آیا کولرگازی شما باد خنک نمیدهد؟ ( عیب یابی کولرگازی )
علت اینکه کولرگازی باد خنک نمیدهد : عدم سرما در اسپیلت میتواند مشکلات متفاوتی داشته باشد
1 : کمپرسور از کار افتاده باشد
 2 :شارژگاز نیاز داشته باشد
 3 : برد الکترونیکی دستگاه خراب شده باشد
 4 : کنترل دستگاه در درجه مناسبی تنظیم نشده باشد .
2:آیا اسپیلت شما باد گرما نمیدهد؟ ( عیب یابی کولرگازی )
علت اینکه کولرگازی باد خنک نمیدهد :
 1 عدم گرما در اسپیلت میتواند مشکلات متفاوتی داشته باشد
 1 : شیر برقی
 2: سنسورهای دما
 3 : کنترل دستگاه در درجه مناسبی تنظیم نشده باشد .
3:آیا از اسپیلت شما آب چکه می کند؟ ( عیب یابی کولرگازی )
علت اینکه از اسپیلت آب چکه میکند : میتواند مشکلاتی اعم از
 1 : گاز کم داشته باشد ، باعث زدن برفک روی اواپراتور میشود که به وسیله فن پرتاب میشه یا آب شده و سپس چکه میکند
2 : سوراخ بودن شلنگ یا حوضچه
 3 :شکستگی حوضچه
 4 :گرفتگی شلنگ دریم را داشته باشد.
4:آیا اسپیلت شما صدا میدهد؟ ( عیب یابی کولرگازی )
علت اینکه اسپیلت صدا میدهد : به احتمال زیاد مشکل می تواند از فن یا پروانه فن یا بلیور فن باشد.
5: آیا کولرگازی شما کار نمیکند ؟
علت اینکه کولرگازی کار نمیکند  : محل مورد استفاده برق ندارد یا سه شاخه معیوب است یا سیمهای برق ورودی کولرگازی معیوب است .
6: آیا سرمای کولر مطلوب است ولی به هنگام کار صدای نا هنجاری از آن به گوش میرسد ؟
علت : برای رفع عیب به موارد زیر دقت کنید
1.    محل قرار گرفتن کولرگازی را تنظیم نمایید .
2.    پیچهای کانالها ، دریچه های هوا و یا سایر قسمتها شل شده اند .
3.    پروانه ها به بدنه می شایند .
4.    پیچهای کمپرسور شل شده اند .
5.    لاستیکهای لرزه گیر موتور خراب شده اند .
6.    لوله ها به هم و یا به بدنه می سایند .
7 : آیا قسمتی از اواپراتور برفک زده است و سرمای کولرگازی کم شده است ؟
علت :
1.    گاز کولر کم شده است .
2.    داخل لوله ها کثیف هستند .
3.    صافی اواپراتور یا بیرون اواپراتور کثیف است .
4.    لاستیکهای لرزه گیر کمپرسور ، خراب شده اند .
5.    کمپرسور معیوب است .
8 : آیا دستگاه کولرگازی شما به هیچ عنوان کار نمیکند و حتی چراغهای روی دستگاه داخلی روشن نمیشود ؟
علت :
1.    پریز مصرفی برق ندارد و یا برق اصلی قطع میباشد .
2.    دوشاخه برق دستگاه و کابل رابط بین دستگاه داخلی و خارجی قطع میباشد .
3.    بورد الکترونیکی خراب است .
4.    فیوز حرارتی ترمینال دستگاه داخلی و بیرونی قطع میباشد .
9 : آیا دستگاه روشن میشود و کار میکند ولی پس از دقایقی فیوز قطع میشود و یا در صورت ادامه کار باد ملایم می وزد ؟
علت :
1.    کویل های اواپراتور داخلی کثیف است
2.    موتور فن دستگاه بیرونی از کار افتاده است و باعث شده که فشار کمپرسور بالا رود که نهایتا منجر به بالا رفتن آمپر دستگاه شده و فیوز قطع شده است .
3.    برق ورودی نوسان دارد و باعث شده کمپرسور از کار بیفتد یا اورلود کند .
10 : آیا سرمای اتاق زیاد شده است و با آن دمایی که تنظیم کرده اید تطابق ندارد ؟
1.    ترمستور اتاق از محل خود بیرون آمده و یا معیوب شده است .
2.    بورد الکترونیکی معیوب است و با روشن شدن کولر در بعضی مدلها بلافاصله فرمان کمپرسور وصل میگردد .
11 : آیا کمپرسور بلافاصله پس از روشن شدن دستگاه به کار افتاده و زیر بار میرود ولی عمل ترموستات را انجام نمیدهد ؟
علت : بورد الکترونیکی خراب میباشد .
12 : آیا سیستم خاموش است ولی دستگاه بیرونی هنوز کار میکند ؟
علت : رله فرمان کمپرسور اتصالی کرده است .
13 : آیا وزش باد دستگاه شما خنک نیست و ترموستات به هیچ وجه عمل نمیکند ؟
علت : کولرکازی شما نیاز به شارژگاز دارد و کندانسور و اواپراتور و فیلترها را تمیز نمایید .
14 : آیا تنها در بعضی مواقع دستگاه شما کار نمیکند و پس از فرمان گرفتن دستگاه بیرونی فیوز میپرد ؟
علت : ولتاژبرق شهر ضعیف است و کمتر از 220 ولت میباشد .
15 : آیا دستگاه داخلی شما کار نمیکند ولی فن موتور و چراغهای یونیت داخلی روشن میشود ؟
علت :
1.    کابل ارتباطی بین دستگاههای بیرونی و داخلی قطع میباشد .
2.    رله یا کنتاکتور فرمان کمپرسور خراب میباشد .
3.    فیوز 5 آمپر دستگاه خارجی در بعضی مدلها قطع میباشد .
4.    بورد الکترونیکی قطع میباشد .
برای اینکه لوله های توکار کولر را شستشو بدهم ، نیاز به اتصال لوله به شلنگ گیج هست ، برای اتصال چه چیزی پیشنهاد میدهید ؟
جواب : یک شیر سوزنی بگیرید ، به یک سر لول جوش بدهید و به انتهای لوله نیز وصل کنید و در انتها سر اون یکی لوله هم کور کنید .
 
توجه فرمایید که برای عیب یابی کولرگازی ( عیب یابی اسپیلت) تنها از نمایندگی تعمیرات کولرگازی بهره بگیرید تا از خدمات بهینه ، ارزان ، قطعات فابریک و ضمانتنامه رسمی بهره مند شوید .